Op 18 maart mogen we weer stemmen, voor de gemeenteraad dit keer. Gemeenten zijn nogal belangrijke financiers van kunst en cultuur, want ze betalen ongeveer zestig procent van de totale publieke uitgaven aan kunst en cultuur in Nederland. Dus, waar let je op, wanneer je als kunstenaar en als liefhebber van kunst en cultuur je stem uitbrengt tijdens de komende gemeenteraadsverkiezingen?
Gemeenten betalen ongeveer zestig procent van de totale publieke uitgaven aan kunst en cultuur in Nederland
De gemeenteraadsverkiezingen gaan natuurlijk – zoal alle verkiezingen – over meer dan kunst en cultuur. Ze gaan ook over stoeptegels, parkeertarieven, woningbouw, ouderenzorg, jeugdzorg, fietspaden, openbaar vervoer, bibliotheken, afvalverwerking, et cetera. In grote lijnen, kun je zeggen, gaan ze over de vraag in wat voor stad of dorp we willen wonen. Willen we vooral leven in een gemeente die ruimte maakt voor verbeelding, experiment en ontmoeting of geven we eerder de voorkeur aan een gemeente waar met name rendement telt?
Voor iedereen die zich betrokken voelt bij kunst en cultuur, is het interessant om verder te kijken dan de slogans op de verkiezingsposters. Die gaan sowieso zelden tot nooit over kunst en cultuur. Iets om daarbij op te letten is hoe partij en zich uitspreken over ruimte, niet alleen letterlijk (betaalbare ateliers, broedplaatsen en werkruimtes), maar ook figuurlijk. Is er aandacht voor tijdelijke initiatieven, leegstandsgebruik en experimentele projecten? Of ligt de nadruk vooral op grote, zichtbare instellingen en evenementen? Allebei belangrijk en waardevol, zeker, maar ze zeggen allebei iets anders over de visie op cultuur.
Financiële motieven is ook iets om op te letten. Sommige partij en benadrukken het economische effect van cultuur, zoals aantrekkingskracht voor bezoekers en bedrijvigheid. Andere leggen meer nadruk op intrinsieke waarde, talentontwikkeling en toegankelijkheid voor bewoners. Welke balans wordt er gezocht en hoe concreet zijn de plannen? En hoe wordt een en ander gefinancierd? Gaat het om structurele ondersteuning, projectsubsidies of vooral incidentele impulsen?
Keuzes op lokaal niveau hebben veel invloed op het lokale culturele klimaat
Natuurlijk is de relatie tussen kunst en de openbare ruimte belangrijk, zoals opdrachten voor kunst in wijken, participatieprojecten of ruimte voor spontane initiatieven. Hoe wordt cultuur verbonden met andere beleidsterreinen, zoals onderwijs, welzijn of gebiedsontwikkeling?
Misschien is er in de programma’s ook iets te vinden over zeggenschap. Worden makers en culturele organisaties betrokken bij besluitvorming? Is er aandacht voor eerlijke vergoedingen en duurzame loopbanen? Of is cultuur vooral een instrument voor andere beleidsdoelen? Allemaal punten die ofwel in de politieke programma’s ofwel in eerder ‘gedrag’ van verschillende partij en te vinden zouden moeten zijn.
Het is al gezegd: keuzes op lokaal niveau hebben veel invloed op het lokale culturele klimaat. Check dus via de website van je gemeente hoe de verschillende partijen naar cultuur kijken: wat hebben ze in het verleden gedaan en wat zijn ze van plan in de toekomst? Zoek naar voorwaarden die nodig zijn voor een cultureel klimaat waarin kunst en kunstenaars optimaal kunnen functioneren en het liefst floreren.
Dutch 
English