In Papendrecht staat Kunstwerk Vondelpark van Carel Visser. Mari Andriessen maakte Man voor het vuurpeloton voor Haarlem en Jan Wolkers maakte het glaskunstwerk Vrouwen in verzet voor Oegstgeest. Het zijn voorbeelden van beeldhouwers die een werk maakten voor hun geboorteplaats. Sinds kort is er van Marinus Boezem een kunstwerk te bewonderen in Leerdam, waar hij in 1934 is geboren. De werkgroep KIOR in Leerdam nam het initiatief voor dit kunstwerk. Esther Didden sprak met hen.
Marinus Boezem is geboren als Marinus van den Boezem aan de Westwal in Leerdam. Samen met Jan Dibbets en Ger van Elk is h een van de grondleggers van de conceptuele kunst in Nederland. Voordat h als kunstenaar furore maakte, had hij Leerdam al verlaten. De werkgroep KIOR (een afkorting van Kunst in de Openbare Ruimte) constateerde dat Boezem in Leerdam niet erg bekend was. Onterecht vonden ze. Immers, een van zijn eerste conceptuele werken vond plaats in de buurt.
In 1960 stelde Boezem een stuk polder nabij Asperen tentoon. Op klapstoeltjes konden toeschouwers vanaf de Lingedijk de polder bekken. De natuur als readymade. Is het van belang dat Boezem geboren Leerdammer is? “Ja, zeker,” antwoordt werkgroeplid Beatrijs Schweitzer. “De stad heeft hem mede gevormd. Daar was het dat hij, dankzij de vooruitstrevende opstelling van de directeuren van de glasfabriek, in aanraking kwam met kunstenaars en ontwerpers ‘van buiten’.” Ze vertelt dat de jonge Boezem in Leerdam kennismaakte met de kunstenaars Willem Heesen, Lies Westenburg, Willem Bus en in Gorinchem bevriend raakte met de jonge Jan van Münster. Inmiddels woont Boezem alweer lange tijd in Middelburg en ondanks zijn hoge leeftijd is hij nog volop aan het werk.
Hij wilde een werk maken dat specifiek reflecteert op zijn relatie met Leerdam én betekenis heeft voor de mensen die er nu wonen
Wim van der Leij, in 2018 één van de oprichters van de werkgroep om meer kunst in Leerdam te realiseren, nam contact op met de gemeente. Wat vonden zij van hun plan om Marinus Boezem te vragen een kunstwerk voor Leerdam te maken? De gemeente ondersteunde het voorstel direct en gezamenlijk schreven zij een bericht aan Boezem. De vraag is – niet verwonderlijk – door Boezem op conceptueel niveau opgepakt. Hij wilde een werk maken dat specifiek reflecteert op zijn relatie met Leerdam én betekenis heeft voor de mensen die er nu wonen.
Een thema dat een van de rode draden in Boezems werk vormt is Icarus, de Griekse mythe. Icarus vloog met zelfgemaakte vleugels naar de zon, maar door de warmte smolten zijn vleugels en viel hij in zee waar hij verdronk. Het verhaal staat symbool voor de jongeling die letterlijk zijn vleugels wil uitslaan en nieuwe ervaringen wil opdoen. Het uitslaan van je vleugels, met alle risico’s en mogelijkheden van dien, vormt het uitgangspunt voor het ontwerp dat Boezem voor Leerdam heeft gemaakt.
Op de Markt, midden in het centrum, ligt nu een ronde grondplaat van natuursteen met de inscriptie Icarus, How High is the Sky. Op de plaat staat een verrekijker met een gefixeerd focuspunt. Als je daar doorheen kijkt zie je op de balustrade van de toren van de Grote Kerk twee gouden schoenen staan. De eigenaar van de schoenen is nergens te bekennen, die is uitgevlogen, zijn dromen en verlangens achterna. Zijn het de schoenen van de kunstenaar? Boezem is zelf uitgevlogen maar hij wil met dit werk ook de kijker uitnodigen na te denken over de eigen ambities en dromen.
Een thema dat een van de rode draden in Boezems werk vormt is Icarus, de Griekse mythe
Het vinden van een locatie voor de schoenen was nog niet eenvoudig. Boezem zag de schoenen graag op de rand van de kerk geplaatst, maar die gaf daar geen toestemming voor. De toren is echter geen eigendom van het kerkbestuur en die bleek een goed alternatief.
De plek van de schoenen was cruciaal want dat beïnvloedde weer de locatie van de verrekijker. Die kon niet overal op de Markt neergezet worden want een brandweerauto moet er nog kunnen draaien, horecaondernemers moeten tafels en stoelen buiten kunnen zetten, et cetera.
De plek van de schoenen was cruciaal want dat beïnvloedde weer de locatie van de verrekijker
Om de benodigde financiën voor de realisering van dit werk te vinden, heeft de werkgroep zich flink ingespannen. De gemeente deed financieel mee maar daarmee waren ze er nog niet. Gelukkig zegden ook het Mondriaan Fonds, het Fentener van Vlissingen Fonds en het Cultuurfonds bijdragen toe. Om het laatste gat in de begroting te dichten werd een crowdfunding op poten gezet via Voordekunst. Dat liep boven verwachting en bleek een goe-de zet. Veel lokale organisaties en bewoners steunden met een bijdrage de komst van dit kunstwerk. Daardoor wist de werkgroep dat het kunstwerk gedragen werd door de gemeenschap. Er was ook budget voor educatie. Ckv-leerlingen van de plaatselijke middelbare school De Joost maakten filmpjes waarin zij vertellen waar zij hun vleugels graag voor uit willen slaan.
In september 2025 is het kunstwerk onthuld in aanwezigheid van de eenennegentig jarige kunstenaar die overigens alweer bezig is met het realiseren van een nieuw werk voor de openbare ruimte ergens in Nederland.
Dutch 
English