Je hebt een goede opdracht van een leuke opdrachtgever, je kan aan de slag, alleen nog even onderhandelen over de vergoeding en onkostenvergoedingen. Hoe pak je dat aan? Voor veel beeldend kunstenaars is onderhandelen spannend, omdat je niet alleen je werk maar ook jezelf ‘verkoopt’. Onderstaand een paar praktische handvatten.
Lees hier ook het artikel in de serie rechtReeKs over het opstellen van een goede offerte.
1. Bereid je goed voor
Bereken je echte kosten zoals materialen, werkuren, studiohuur, transport, verzekering, btw, et cetera. Zorg ervoor dat je op de hoogte bent van de gangbare tarieven en check daarbij bij voorbeeld de richtlijnen van organisaties zoals Kunstenbond, BBK, of andere beroepsverenigingen. Maak onderscheid tussen honorarium en onkosten: je creatieve arbeid en expertise horen apart betaald te worden van productiekosten.
2. Communiceer helder en professioneel
Natuurlijk maak je een begroting waarbij je het honorarium en de onkostenposten uitsplitst. Bevestig alles schriftelijke, zoals in offertes, contracten of e-mails. En zorg voor transparantie, geef bijvoorbeeld helder aan dat onkosten vergoed moeten worden om het project professioneel en haalbaar te maken.
3. Onderhandel slim
Een open deur, maar toch. Begin niet te laag, vraag liever iets hoger dan je minimum, dan is er ruimte om te zakken. Vraag ook naar het budget van de opdrachtgever, vaak is er al een potje en kun je daarop inspelen. Een trucje: wees niet bang om stiltes te laten vallen, die kunnen in je voordeel werken. Wat ook goed werkt is het aanbieden van verschillende opties, bij voorbeeld een goedkopere basisversie of een uitgebreidere of degelijkere wat duurdere versie. Het is belangrijk daarbij geen concessies aan je kunstenaarschap te doen.
4. Waardeer je eigen werk
Om je werk niet te ondermijnen is het verstandig om werken ‘voor de ervaring of zichtbaarheid’ zonder vergoeding te vermijden. Durf de meerwaarde van je werk te benoemen, denk na over je unieke stijl, expertise en creatieve input.
5. Bescherm jezelf
Leg alle gemaakte afspraken vast, zoals leverdata, gebruiksrechten (waar en hoe je werk gebruikt mag worden), en betalingstermijnen. Het is heel gebruikelijk om een voorschot van dertig tot vijftig procent te vragen. Reken in je tij d ook mee de tijd die je spendeert aan administratie of projectmanagement, net als overleg, mails en het maken van een planning.
