Iedere kunstenaar kent wel het moment waarop de creativiteit op lijkt te houden. Het doek of het papier blijft leeg, het materiaal werkt tegen, of je eigen ideeën lijken ineens geen betekenis meer te hebben. Vastlopen hoort bij het kunstenaarschap – het is het tussenmoment waarin oude vormen niet meer werken, maar het nieuwe zich nog niet heeft aangediend. Toch kan juist die stilstand vruchtbaar zijn. We zetten een paar tips op een rijtje.
1. Forceer niks
Soms is niet-doen het meest radicale wat je kunt doen. Gun jezelf t d zonder druk om te presteren. Stilte, wandelen of gewoon niets maken kan ruimte creëren voor iets dat vanzelf weer opkomt (lees ook het essay ‘Het nut van rust’).
2. Verander van materiaal of techniek
Een ander medium kan een nieuwe ingang bieden. Probeer iets wat buiten je comfortzone ligt: teken met je niet-dominante hand, werk met klei als je schilder bent, of experimenteer met digitale vormen. Nieuwe technieken doorbreken oude patronen.
3. Laat toeval meedoen
Beperk jezelf met een regel of laat juist chaos toe: werk met restmateriaal, reageer op wat je toevallig vindt. Het onvoorziene is vaak de poort naar vernieuwing.
4. Zoek een gesprekspartner
Een goed gesprek met een collega-kunstenaar, curator of vriend kan je blik kantelen. Iemand die doorvraagt of eerlijk reageert, helpt je zien wat je zelf over het hoofd ziet.
5. Kijk terug op oud werk
Soms ligt de toekomst in het verleden. Blader door schetsboeken of oude foto’s van je werk. Wat werkte toen goed? Waar zat de energie? Je vroegere intuïtie kan een vergeten richting aanwijzen.
6. Gebruik je twijfel als materiaal
In plaats van je onzekerheid te bestrijden, kun je haar onderzoeken. Wat wil die twijfel je vertellen? Misschien schuurt er iets dat juist de kern van je nieuwe werk vormt.
7. Herdefinieer wat ‘werken’ betekent
Creativiteit is niet altijd zichtbaar maken. Lezen, denken, observeren, opruimen, dromen: het hoort allemaal bij het proces. Je bent nog steeds kunstenaar, ook als je even niets produceert.
Kortom: vastlopen is geen mislukking, maar een uitnodiging tot verandering
Luister in dit verband ook naar onze podcastreeks Het kan ook anders. Over kantelpunten in de kunstenaarspraktijk. In iedere aflevering vertelt een kunstenaar over grote of kleine veranderingen in diens beroepspraktijk.
